امیرالمؤمنین امام على علیه السلام فرمود:

او (فاطمه سلام الله علیها) با وجود اینکه از محبوبترین اشخاص در نزد رسول خدا (صلى الله علیه و آله) بود ولى خدمتکارى نداشت و خود کارهاى منزل را انجام مى داد، او با مشک آب مى آورد تا آنجا که اثر بند آن در شانه و سینه او باقى مانده بود و آنقدر خانه را جارو کرد که غبار، تمام لباس هایش را در بر گرفته بود، و آنقدر در زیر دیگ غذا آتش افروخته بود که لباس هایش رنگ عوض کرده و بوى دود مى داد؛ هنگامى که سختى هاى او بیشتر شد، به او گفتم: چرا نزد پیامبر (صلى الله علیه و آله) نمى روى و از او کنیزى نمى خواهى تا در کارهاى خانه به تو کمک کند؟

حضرت فاطمه (سلام الله علیها) به نزد رسول خدا (صلى الله علیه و آله) رفت تا در این باره با وى سخن بگوید، ولى از آن جهت که اشخاصى نزد پیامبر بودند، چیزى نگفته به خانه بازگشت .
پیامبر که دریافته بود فاطمه براى عرض حاجتى به نزد وى آمده ، صبح روز بعد به نزد ما آمد و از فاطمه درباره علت مراجعه روز گذشته اش سوال نمود. و من آنچه را که بین خودم و فاطمه صحبت شده بود، به رسول خدا (صلى الله علیه و آله) عرض کردم .
رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود: اى فاطمه ! به تو چیزى را عطا کنم که از خدمتکار و دنیا با آن چه در آن است بهتر باشد. بعد از نماز سى و چهار مرتبه الله اکبر، سى و سه مرتبه الحمدلله و سى و سه مرتبه سبحان الله بگو. این کار براى تو بهتر است از آن چه در دنیا مى خواهى و آن چه در آن است. در این حال فاطمه سه بار گفت: از خدا و رسولش راضى شدم و چنین خواهم کرد. (۱)

امام باقر علیه السلام مى فرماید:
به خداوند سوگند اگر چیزى بهتر از این تسبیح وجود داشت، همانا رسول خدا صلى الله علیه و آله او را به فاطمه (سلام الله علیها) مى آموخت .(۲)

آثار و برکات تسبیح دخت رسول الله (صلی الله علیه و آله)
تسبیح حضرت زهرا (سلام الله علیها) از آثار و برکات بسیاری برخوردار است که با توجه به روایات اسلامی به پاره ای از آن اشاره می شود.


 الف: آمرزش گناهان
امام صادق علیه السلام می ‏فرماید:
هر کس پس از اتمام نماز واجب و قبل از آنکه حالت نماز را بر هم زند – در همان حالت نشسته و رو به قبله – تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها)  را به جاى آورد گناهان او بخشیده مى شود. (۳)


ب: نجات از بدبختی
امام صادق علیه السلام می ‏فرماید:
ای اباهارون! ما بچّه‏‌های خود را همان‌ طور که به نماز امر می‌‏کنیم، به تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها)  نیز امر می‏‌ کنیم. تو نیز بر آن مداومت کن؛ زیرا هرگز به شقاوت نیفتاده است، بنده ‏ای که بر آن مداومت نموده است.(۴).


ج: پاداش بهشت
امام صادق علیه السلام مى فرماید:
هر کس تسبیح فاطمه (سلام الله علیها) را در نماز واجب و قبل از این که از حالت جلوس تشهد و سلام خارج شود به جا آورد، خدا بهشت را بر او واجب کند. (۵)
د: بسیار به یاد خدا
امام صادق علیه السلام درباره آیه «اذکروا الله ذکرا کثیرا» مى فرماید:
کسى که تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها) را بگوید، خدا را به ذکر کثیر یاد کرده است.(۶)
و نیز مى فرماید: هر کس شب را با تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها) سپرى کند (و هنگام خواب تسبیح گوید) از مردان و زنانى باشد که خدا را زیاد یاد مى کنند.(۷)
ه: سپری در برابر شیطان
امام باقر علیه السلام می‏ فرماید:
هر کس تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها)  را به جا آورد و پس از آن استغفار کند، مورد مغفرت قرار می‏‌گیرد و آن تسبیح به زبان صد است و در میزان (اعمال) هزار (ثواب) دارد و شیطان را دور کرده و خدای رحمان را خشنود می‏نماید.(۸)
همچنین از امام صادق علیه السلام منقول است که:
هرگاه یکى از شما به بستر رود، فرشته اى بزرگوار و شیطانى سرکش به سرعت به سوى او آیند. آن فرشته به او گوید: روزت را به خوبى ختم کن، و شبت را به خوبى بگشا. و شیطان به او گوید: روزت را به گناه ختم کن، و شبت را به گناه بگشاى .
پس اگر شخص از فرشته بزرگوار اطاعت کند و روزش را به یاد خدا ختم نماید و شبش را هنگامى که به بستر رود به یاد خدا آغاز کند و سى و چهار مرتبه الله اکبر و سى و سه مرتبه سبحان الله و سى و سه مرتبه الحمد لله بگوید، آن فرشته ، شیطان را از او مى راند و شیطان دور مى شود.
و آن فرشته تا زمانى که وى از خواب بیدار شود، او را محافظت نماید. و هنگامى که شخص از خواب بیدار شود، (باز هم) آن شیطان به سوى او بشتابد و مانند آنچه قبل از خواب وى را گفته بود، به او بگوید.
و آن فرشته نیز مانند آن چه قبل از این که بخوابد به او گفته بود، به وى بگوید. پس اگر آن بنده خداى عزوجل را همانسان که اول (در شب گذشته و قبل از خواب) یاد کرده بود، (مجددا) یاد کند، آن فرشته شیطان را از او براند و شیطان از وى دور شود، و خداوند عزوجل ثواب عبادت شب را براى او بنویسد. (۹)
او با وجود اینکه از محبوبترین اشخاص در نزد رسول خدا (صلى الله علیه و آله) بود ولى خدمتکارى نداشت و خود کارهاى منزل را انجام مى داد، او با مشک آب مى آورد تا آنجا که اثر بند آن در شانه و سینه او باقى مانده بود و آنقدر خانه را جارو کرد که غبار تمام لباس هایش را در بر گرفته بود، و آنقدر در زیر دیگ غذا آتش افروخته بود که لباسهایش رنگ عوض ‍ کرده و بوى دود مى داد.

روش ختم صحیح تسبیح


در تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها) شایسته است به نکاتی که در روایات بیان شده است، توجه نماییم. از قبیل:
*- ابتدا از الله اکبر آغاز کنیم و سپس الحمدلله و در آخر ذکر سبحان الله به جاى آوریم .(۱۰)
*- اذکار آن را متصلا انجام داده و قطع نکنیم.(۱۱)
*- بلافاصله پس از سلام نماز گفته شود(۱۲)
*- بعد از اتمام تسبیح ، ذکر لا اله الا الله نیز گفته شود.(۱۳)
در این میان چنانچه پس از اتمام تسبیح شک کردیم که آیا تعداد اذکار را درست گفته ایم یا نه ، طبق نظر بزرگان دین با توجه به «قاعده فراغ» به شک مذکور توجه نکرده و بنا را بر صحت مى گذاریم.
شایان ذکر است که تسبیح حضرت فاطمه (سلام الله علیها)  از ذکرهاى مجرب و مشهور است که به جاى آوردن آن در همه حال و همه جا مطلوب است و اینکه در برخى از موارد خاص مانند بعد از اقسام نمازها(۱۴)، قبل از خواب(۱۵)، به هنگام سفر(۱۶)، بعد از نمازهاى نافله (۱۷)  و غیره توصیه شده است مانع از آن نمى شود که با به جاى آوردن آن در سایر مواقع و در همه حال، از فواید و آثار مترتب بر آن بهره مند نباشیم .

 

ساده اما راهگشا


همانطور که در روایات مشاهده شد، نباید چنین پنداشت که این تسبیح به لحاظ اینکه ظاهری بسیار خلاصه دارد و انجام دادن آن بسیار آسان است، چگونه می‏‌شود از چنین آثار و برکاتی برخوردار باشد؟! آری! این تسبیح به ظاهر بسیار خلاصه است؛ امّا در نزد آگاهان و عارفان آشنا، دریایی از حقایق و اسرار توحید را در بر دارد و نیز انجام آن به ظاهر خیلی آسان است؛ ولی اگر خوب به جا آورده شود، کلید باز نمودن بسیاری از دربهای بسته است.
——————————
پی نوشت:
۱) من لا یحضر الفقیه: ۱/۳۲۰، وسائل الشیعه: ۴/۱۰۲۶، علل الشرایع : ۳۶۶، صحیح بخارى: ۶/۱۹۲، مسند احمد: ۱/۱۰۶، سنن ابى داود: ۴/۳۱۵، بحارالانوار: ۸۵/۳۳۶٫
۲) وسائل الشیعه: ۴/۱۰۲۵ به نقل از تهذیب: ۳/۶۶٫
۳) دعائم الاسلام: ۱/۱۶۸،  بحارالانوار: ۸۲/۳۳۵٫
۴) فروع کافی، کتاب الصلاه: ۳۴۳٫
۵) فلاح السائل: ۱۶۵، بحارالانوار: ۸۲/۳۳۲٫
۶) معانى الاخبار: ۱۹۳٫
۷) سفینه البحار: ۱/۵۹۳٫
۸) وسائل الشیعه: ۴/۱۰۲۳٫
۹) فلاح السائل: ۲۷۹٫
۱۰) قال الصادق علیه السلام عند السۆ ال عن التسبیح :تبداء بالتکبیر، ثم التحمید، ثم التسبیح؛ کافى: ۳/۹۵، تهذیب: ۱/۱۶۴، وسائل الشیعه: ۴/۱۰۲۵، بحارالانوار: ۸۲/۳۳۳٫
۱۱) جامع آیات و احادیث نماز: ۲/۵۴٫
۱۲) کافى: ۳/۳۴۲، من لا یحضره الفقیه : ۱/۳۲۰ ، بحارالانوار: ۸۲/۳۳۲و۳۳۵ ، تهذیب: ۲ / ۱۰۵، ثواب الاعمال: ۱۶۴٫
۱۳) همان.
۱۴) همان.
۱۵) مفتاح الفلاح: ۲۱۳، مجمع البیان: ۸/۳۵۸؛ من بات على تسبیح فاطمه علیهاالسلام کان من الذاکرین الله کثیرا.
۱۶) امام صادق علیه السلام هرگاه قصد سفر مى کرد، بر در خانه مى ایستاد، تسبیح حضرت زهرا علیهاالسلام را به جاى مى آورد و حمد و آیه الکرسى را قرائت مى کرد؛ سید على بن طاووس، الامان من إخطار الاسفار و الازمان: ۴۱ و ۱۰۶٫
و نیز از امام صادق علیه السلام روایت شده است :
برادران رسول خدا صلى الله علیه و آله به نزد او آمده و گفتند: قصد کرده ایم براى تجارت به شام عزیمت کنیم ، به ما بیاموز که چگونه بگوییم .
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: در هر شب پس از به جاى آوردن نماز عشا، هنگامى که براى خواب به بستر مى روید تسبیح فاطمه زهرا را خوانده و پس از آن آیه الکرسى را تلاوت کنید تا از همه گزندها در امان باشید.
بردران رسول خدا پس از سفر مى گفتند: با عمل به این آموزش ، از همه آسیب ها نجات یافته و گزندى به ما نرسید؛ محاسن: ۲/۳۶۸ .
۱۷) وسائل الشیعه: ۴/۱۰۲۵ به نقل از تهذیب: ۳/۶۶٫
ابوالفضل صالح صدر
بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان
منابع:
ترجمه و تحقیق از جلد ۴۳ بحارالانوار ، زندگانی حضرت زهرا علیهاالسلام، علامه محمد باقر مجلسی، مترجم و محقق: محمد روحانی زمان آبادی.
بدانید من فاطمه هستم، واحد پژوهش مۆسسه فرهنگی موعود عصر (عج).
نماز و عبادت فاطمه زهرا سلام الله علیها، عباس عزیزى.

تبیان



برچسب ها : فلسفه وثواب تسبیحات فاطمه زهرا سلام الله علیه ها ، روش ختم صحیح تسبیح