شما چه دوستانی دارید؟

بادیدنشان به یاد چه چیزهایی می افتید؟

آیا درهنگام گرفتاری با شما هستند؟

درغیبتتان با شما چگونه اند؟

دوست آن دانم که گیرد دست دوست      درپریشان حالی و درماندگی

چه بسا سالها بایک نفر طرح دوستی بریزم بعد متوجه شویم که اشتباه می کردیم.

چون دوست ازلایه های زندگی انسان با خبر می شود باید درانتخاب آن نهایت دقت را نمود هرچند انسانهایی که خودشان را بجای رفیق صمیمی جا می زنند ولی به وقتش ازدشمن خطرناکترند.(البته فرق است درگفتن وعمل کردن)

 پسر دیندار با بودن درکنار پدر بی دین به همان عذاب دنیایی پدر گرفتار شد.

در زمان حضرت موسی پدر و پسری زندگی می کردند که پدر از پیروان فرعون و پسر از پیروان حضرت موسی بود و ایندو هر کدام پیرو دین وآیین خود، روزگار می گذراندند، تا اینکه پسر متوجه شد پدرش قرار است دردریای نیل به عذاب الهی دچار شده ونابود شود ازموسی علیه السلام اجازه خواست تا به دیدار پدر رفته واو راازعذاب آگاه سازد زمان حسّاس رویارویی موسی و فرعون فرا رسید در این رویارویی شدید قوم حضرت موسی از دریا گذشتند؛ ولی این پسر که پیرو حضرت موسی بود همراه لشکر فرعون در دریا غرق شد، چون در زمان غرق فرعون این پسر به دیدار پدر گمراه خود رفته بود تا او را ازبد حادثه آگاه سازد.
همین که خبر غرق این پسر به حضرت موسی رسید، فرمودند :خدا رحمتش کند او هم عقیده پدرش نبود ولی وقتی عذابی برای بدان می رسد کسی هم که با آنان همنشین است نمی تواند از خود دفاع کند.


 علی بن ابیطالب ( علیه السلام ) می فرمایند:

«فقد الاحبه غربه ; انسان بی دوست غریب است» (نهج البلاغه فیض الاسلام , حکمت 26)

چه انسانهایی که در اثر همنشینی با دوستان پاک و صادق و دانا از انحراف و فساد نجات یافته اند.
دوست خوب می تواند هم در دنیا و هم در آخرت یار و مددکار انسان باشد؛

چنانکه اهل جهنم از نبود آن در قیامت رنج می برند و می گویند : فما لنا من شافعین و لا صدیق حمیم ( سوره شعراء / 100 و 101 )

پس به خاطر نقش مهمی که یک دوست در سرنوشت انسان دارد و موجبات سعادت یا شقاوت انسان را فراهم می کند باید در انتخاب آن کمال دقت نظر را به خرج داد.

امام صادق ( علی السلام ) می فرمایند :

 منزلت دوست چندان والاست که حتی دوزخیان نیز پیش از خویشاوند دلسوز و مهربان, از او کمک می طلبند و او را صدا می زنند. خداوند از زبان دوزخیان می گوید : فما لنا من شافعین و لا صدیق حمیم ( ما را شفیعانی نیست و نه دوستی مهربان)

پیامبر اکرم ( صلی الله علیه واله ) در اهمیت گزینش دوست خوب می فرمایند : الرجل علی دین خلیله , فلینظر احدکم من یخالل انسان به دین دوستش است ؛ پس هر یک از شما بنگرد که با چه کسی دوستی می کند. ( دوستی در قرآن و حدیث , محمد ری شهری , ص 163)

 مهمترین راههای شناخت دوست عبارت است از:
1- در هنگام گرفتاری و نیاز:
بهترین زمان ارزیابی دوست خوب, هنگام مشکلات و گرفتاریهاست. در این چنین مواقعی دوستان حقیقی و وفادار و دلسوز از افراد دوست نما مشخص می شوند.

امام علی علیه اسلام در حکمت 208 می فرمایند :

( در کشاکش روزگار افراد با ارزش و دوستان خوب شناخته می شوند. )
2- در هنگام خشم و ناراحتی:
امام صادق ( علیه السلام ) می فرمایند : اگر کسی سه مرتبه بر تو خشم گرفت – یعنی تو موجبات عصبانیت و ناراحتی او را فراهم کردی و او خشمگین شد – اما سخن زشتی نگفت, او شایسته ی رفاقت است. ( امالی شیخ صدوق, ص 532, ح 7 )
3- از دست رفتن قدرت:
برخی از افراد به نام دوستی و به طمع پست و مقام و مال شخص, گرد او را می گیرند.

امام علی ( علیه السلام ) می فرمایند :

در هنگام از دست رفتن قدرت است که دوست از دشمن, شناخته می شود. ( میزان الحکمة / ح 10323)

4- هنگام سفر
یکی از بهترین راههای شناخت افراد, سفر کردن با آنها است. در سفر بسیاری از رفتارهای ناپیدای انسان, آشکار میشود. فراز و نشیبهای سفر, عکس العملهای درست یا نادرست انسان را در برابر مشکلات, نمایان می کند و از طرفی ارتباط شبانه روزی که در سفر ایجاد می شود, بهترین زمان برای شناخت اخلاق و روحیات دوست است.

 امام صادق ( علیه السلام ) می فرمایند :

هیچ کس را به دوستی مشناس, مگر آنکه در سه چیز او را بیازمایی :

 او را به خشم آوری و ببینی که آیا این خشم او را از حق به باطل می کشاند؛ در درهم و درینار و در سفر با او.
ویژگیهای دوستان شایسته می پردازیم :
1- داشتن ایمان و پرهیز کاری
دوست خوب باید در همه ی امور, خدا و رضایت خدا را مد نظر داشته باشد. رسول خدا ( صلی الله علیه و اله ) می فرمایند : خیر اخوانک من اعانک علی طاعة الله و صدک عن معاصیه و امرک برضاه بهترین برادرانت کسی است که تو را به پیروی از خدا یاری کند, از نافرمانی او باز دارد و به خشنود ساختن او فرمان دهد.
2- مؤدب بودن به آداب اجتماعی و متخلق بودن به اخلاق نیک و پسندیده
رفتار و کردار همنشین در انسان , تاثیری فوق العاده و اجتناب ناپذیر می گذارد ؛ چرا که یک قانون را در ارتباطات با دوستی نباید فراموش کرد : انسان همرنگ دوست خود می شود.

3- یار و مددکار بودن در هر زمان
امام علی ( علیه السلام ) می فرمایند : لا یکون الصدیق صدیقا حتی یحفظ اخاه فی ثلاث : فی نکبته و غیبته و وفاته دوست, دوست نیست مگر آنکه حقوق برادرانش را در سه جایگاه نگهبان باشد : در روزگار گرفتاری, آن هنگام که حضور ندارد و پس از مرگ. ( نهج البلاغه, حکمت 134 )
4- دانش دوستی و داشتن روحیه ی پژوهش
استفاده ی بهینه از وقت و عمر, برای کسب علم و دانش – آنهم در سنین جوانی – سرنوشت انسان را رقم می زند؛ در نتیجه داشتن دوستی که دارای چنین ویژگی باشد نیز می تواند مشوق خوبی برای انسان باشد.

5- آینه یکدیگر بودن و عیب یکدیگر را دوستانه متذکر شدن
امام علی ( علیه السلام ) می فرمایند : دوست راستین کسی است که نیک خواهانه عیب تو را به تو بگوید, در نبودنت حافظ آبروی تو باشد و تو را بر خود مقدم بدارد.
6- اهل عفو و گذشت بودن
امام حسن عسگری ( علیه السلام ) می فرمایند : بهترین برادرانت کسی است که خطایت را فراموش کند و از نیکوکاریت در حق خودش یاد کند.


مهمترین نشانه های دوست خوب ازدیدگاه امام صادق ( علیه السلام ):

دوستی مرزهایی دارد که هر کس همه یا برخی از آنها را داشته باشد, دوست است و گر نه او را اصلا دوست مشمار :

نخست این که ظاهر و باطنش با تو یکی باشد؛

 دوم این که آبروی تو را آبروی خودش داند و عیب و بی آبرویی تو را عیب و بی آبرویی خودش؛

سوم این که مال و منصب, او را نسبت به تو عوض نکند؛

 چهارم اینکه هر کمکی از دستش بر می آید از تو دریغ نکند 

 پنجم این که در بر دارنده ی همه ی این خصلتهاست, این که در هنگام گرفتاریها تو را تنها نگذارد. 

ویژگیهای دوستان ناشایست :
- فاسق و فاجر و اهل گناه به صورت علنی - اهل غیبت - احمق و نادان - دروغگو - قطع کننده ی ارتباط با اقوام.

عواملی که تعداد دوستان را زیاد می کند:
1- بخشندگی و سخاوت
2- صبر و بردباری
3- عطوفت و مهربانی
4- گذشت و چشم پوشی از خطاها
5- عدم توقع
6- خوش خلقی و نرم خویی
7- تواضع و فروتنی


نکات مهم در رابطه با دوستان
الف- عوامل ازدست دادن دوستان:
- بی احترامی - شوخی زیاد - فخر فروشی - بحث و جدل - حسادت
ب- سعی کنید اسرار خود را حتی به دوست صمیمی تان هم نگویید.
ج- با کسی دوستی کنید که طالب دوستی شما باشد و از تحمیل کردن دوستی خود بر دیگران اجتناب کنید.
د- برای رشد خود با دوستان بهتر از خود ارتباط داشته باشید و برای رشد دیگران از ارتباط با کسانی که ضعف در ایمان دارند پرهیز نکنید. 
 



برچسب ها : شما چه دوستانی دارید؟ ، انسان بی دوست غریب است اما